Yusuf Ziya Talibzade, 11 Ekim 1877'de Tiflis'in Şeytanbazar semtinde doğdu. Azerbaycan kökenli eğitimci, oyun yazarı, asker ve siyasetçi olan Talibzade'nin kardeşi şair Abdullah Şaig'dir. İlk öğrenimini Tiflis'teki Rus-Tatar okulunda gördü; Urmiyeli öğretmeni Yusuf Ziya'ya duyduğu bağlılıkla 'Ziya' adını benimsedi. Horasan'da okuduktan sonra Mirza Cafer medresesinde dinî bilgiler edindi ve tahsilini Bağdat'ta bitirdi. Türkçe, Arapça, Farsça ve Rusça bilen Talibzade, 1899'da Tiflis'e dönünce ahund rütbesini aldı, 1900'de ise Bakü'ye taşındı.
Bakü'de geçen 1900-1912 yıllarında din dersleri verdi; on yıl içinde İslam tarihi ve eğitimine dair ondan fazla kitapçık ve risale yayımladı. Aynı dönemde sahne için de yazdı; 'Armanusa' (1910) ile 'Emir Halid bin Velid' (1912) bu oyunlardandır. 1912'de Osmanlı ülkesine geçerek askerî okula girdi, Balkan Savaşları'nda ve Birinci Dünya Savaşı'nda savaştı, albaylığa yükseldi ve Azerbaycanlı gönüllülerden oluşan birliklere komuta etti. 1911'de kurulan Müsavat Partisi'nin üyesiydi; Göyçay çarpışmalarında bulundu, 1919'da gönüllü askerî örgütlenme komisyonlarının başında yer aldı. Yine 1919'da Tebriz'de Osmanlı heyetine başkanlık ederek İttihad-ı İslam Cemiyeti adına bulundu.
Sovyetlerin bölgeyi işgal etmesinden sonra Şubat 1921'de Nahçıvan İhtilal Komitesi'ne üye oldu ve bir süre dışişleri ile askerî işlerden sorumlu komiserlik yaptı. Yeni rejimi kabullenmeyerek Türkistan'a geçti ve Enver Paşa ile Zeki Velidi Togan'ın da içinde bulunduğu Bolşevik karşıtı mücadeleye katıldı. Çatışmalarda yaralanan Talibzade, 18 Mayıs 1923'te Amuderya'yı (Ceyhun) geçmeye çalışırken öldü. Dinî ve edebî yazılarıyla İslam eğitiminin yenilenmesine, askerî faaliyetleriyle de Azerbaycan ve Türkistan'daki Sovyet karşıtı direnişe katkıda bulunmuş bir isim olarak anılır.
