Ahmet Ağaoğlu, 1869'da o dönem Rusya İmparatorluğu sınırları içindeki Azerbaycan'ın Şuşa şehrinde doğdu; 19 Mayıs 1939'da İstanbul'da öldü ve Feriköy Mezarlığı'na gömüldü. Gazeteci, hukukçu ve siyasetçi olan Ağaoğlu, Türkçülüğün ilk kuşak kurucuları arasında sayılır.
Rus okullarında başlayan eğitimini kısa bir mühendislik denemesi için Petersburg'da sürdürdü; 1889-1895 arasında Paris Üniversitesi'nde hukuk okudu ve Doğu dilleriyle de ilgilendi. Paris yılları, onu Batı düşüncesiyle tanıştırarak liberalizmle milliyetçiliği bir araya getiren görüşlerinin zeminini hazırladı. Azerbaycan'a dönünce İrşad ve Hayat gazetelerinde yazdı, yöneticilik yaptı; bu yayınlar aracılığıyla Azerbaycan Türkleri arasında millî bilincin ve Türkçü fikirlerin yayılmasında öncü rol oynadı.
Osmanlı topraklarına geçtikten sonra Türk Yurdu dergisinin ve Türk Ocağı'nın kurucuları arasında yer aldı. 1914-1918'de Meclis-i Mebusan'da Afyonkarahisar'ı temsil etti. Savaşın sonunda Kafkas İslam Ordusu'nun siyasi danışmanı oldu, ardından yeni kurulan Azerbaycan Cumhuriyeti'nin parlamentosunda görev yaptı. Mütareke yıllarında tutuklanıp Malta'ya gönderildi; 1918-1921 arasındaki sürgünü bir esir mübadelesiyle sona erdi.
Türkiye'ye gelişiyle Cumhuriyet'in kuruluş kadrosuna dahil oldu. Matbuat ve İstihbarat Müdürü olarak çalıştı, Kars mebusu sıfatıyla TBMM'ye girdi, anayasa hazırlıklarında Mustafa Kemal'e danışmanlık yaptı ve Ankara Hukuk Mektebi'nde ders verdi. 1930'da kurulan Serbest Cumhuriyet Fırkası'nın, yani çok partili hayata geçişin ilk denemesinin, önde gelen kuramcıları arasında yer aldı. Üç Medeniyet (1927) adlı kitabında Batı medeniyetinin bir bütün olarak benimsenmesini savundu; anayasa hukuku, kişi özgürlükleri ve basın konularında çok sayıda yazı yayımladı. Ömrü boyunca gazetecilikten kopmadı, İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi'nde profesör olarak ders verdi ve 1932'den sonra düzenlediği aydın buluşmalarıyla dönemin fikir ortamına etki etti.
Azerbaycan'dan Osmanlı'ya, oradan Cumhuriyet Türkiye'sine uzanan hayatı boyunca Türkçülüğün hem fikrî hem kurumsal gelişimine katkıda bulundu ve geniş bir coğrafyada Türk kimliği bilincini güçlendirdi. Çağdaşlarının, basının önde gelen başyazarları arasında saydığı Ağaoğlu, milliyetçilikle liberalizmi uzlaştırma çabasıyla Türk siyasal düşüncesinde ayrı bir yere sahiptir.
