Süleyman Hüsnü Paşa (1838 – 8 Ağustos 1892), Osmanlı asker ve devlet adamı, aynı zamanda eğitimci ve yazardır. İstanbul'un bugün Fatih sınırları içinde kalan Molla Gürani semtinde doğdu; babası, eski yeniçeri zabitlerinden Mehmed Hâlet Efendi'dir. Mekteb-i Fünûn-ı İdâdiye'de okudu, 1863'te Mekteb-i Harbiye'yi subay olarak bitirdi. Askerlik dışında edebiyat öğretmenliği ve kaymakamlık da yaptı, ilmî çalışmalarla uğraştı.

Kırım Savaşı'nda ve 1877–1878 Osmanlı-Rus Savaşı'nda (93 Harbi) bulundu; müşirliğe kadar yükseldi. Mehmed Ali Paşa'nın yerine 2 Ekim 1877'de Tuna cephesi komutanlığına getirildi. Şıpka Geçidi'nde Rusları geri püskürtmesi ona 'Şıpka Kahramanı' lakabını kazandırdı; fakat savaşın sonraki aşamalarındaki yenilgiler üzerine divanıharpte yargılandı, verilen idam cezası sürgüne çevrildi. 1876'da Sultan Abdülaziz'in tahttan indirilmesinde rol alması, II. Abdülhamid'in ona güvenmemesine yol açmış; bir süre Bosna-Hersek kumandanı olarak başkentten uzakta tutulmuştu.

Erken dönem 'ilmî' Türkçülüğün öncüleri arasında sayılır. Askerî okullarda okutulan yabancı kaynaklı tarih kitaplarını İslam ve milliyet anlayışına aykırı bulduğu için Tarih-i Âlem'i yazdı. Avrupa kaynaklarındaki Hunların Çin kayıtlarındaki Hiung-nu'larla aynı Türk topluluğu olduğunu ilk görenlerden biri kabul edilir. Devleti 'Osmanlı', milleti ise 'Türk' adıyla anmayı tercih etti. İlk Türkçe dil bilgisi kitaplarından sayılan İlm-i Sarf-ı Türkî'nin yanı sıra Mebâni'l-İnşâ, Hiss-i İnkılâb ve İlmihal-i Kebîr başlıca eserleridir.

Yaklaşık on dört yıl süren Bağdat sürgünü 1892'de orada ölümüyle sona erdi. Servet-i Fünûn şairlerinden ve eğitimcilerden Süleyman Nesib onun oğludur. Türk tarihine millî bir açıdan bakması, Türkçe üzerine çalışmaları ve Türk boylarının tarihini bir bütün olarak ele alma girişimi, sonraki Türkçü aydınlara yol gösterdi.