İsa Yusuf Alptekin (1901-1995), Doğu Türkistan'ın bağımsızlık davasının önde gelen savunucularından olan Uygur siyasetçi ve devlet adamıdır. 1901'de Doğu Türkistan'ın Kaşgar bölgesine bağlı Yenihisar'da doğmuş, 17 Aralık 1995'te Türkiye'de yaklaşık 94 yaşında vefat etmiştir. Yaşamı, Doğu Türkistan'ın XX. yüzyılda yaşadığı siyasi çalkantılarla iç içe geçmiştir.

Öğrenimini Doğu Türkistan'da tamamlayan Alptekin, çeşitli devlet görevlerinde bulundu. 1926'dan itibaren Andican ve Taşkent'teki Sovyet konsolosluklarında kâtip, mütercim ve tercüman olarak çalıştı; bu dönemde Sovyetlerin Uygurlara yönelik planları hakkında Çin makamlarına bilgi verdi. 1932'de Nanjing'e geçerek Milli Savunma Bakanlığı'na bağlı Hudut İşleri Dairesi'nde kıdemli danışman oldu ve Doğu Türkistan için Çin yönetimi altında özerklik savunan dergiler yayımladı.

1936'da Çin Cumhuriyeti'nin yasama organı olan Yasama Yuanı'na Sincan temsilcisi olarak seçildi; 1947-1949 yılları arasında Sincan Hükümeti genel sekreterliği görevini yürüttü. Siyasi olarak Kuomintang'ı (Çin Milliyetçi Partisi) destekledi. 1944'teki İli İsyanı'na ve bunun sonucunda kurulan Doğu Türkistan Cumhuriyeti'ne karşı çıkarak bağımsızlık yerine Çin yönetimi içinde özerklik çizgisini benimsedi.

1949'da Komünistlerin iktidarı ele geçirmesinin ardından önce Keşmir'e kaçtı, 1954'te Türkiye'ye yerleşti. İstanbul'da Doğu Türkistan Göçmenler Cemiyeti'ni kurdu ve 'Doğu Türkistan'ın Sesi' (Şarkî Türkistan Avazı) adlı dergiyi çıkararak Doğu Türkistan meselesinin uluslararası kamuoyunda duyulması için çalıştı; çeşitli siyasi liderlerle görüşmeler yaptı.

Başlıca eserleri arasında 'Unutulan Vatan Doğu Türkistan' (1999) ve mücadelesini anlatan yayınlar bulunur. Oğlu Erkin Alptekin, önde gelen bir Uygur insan hakları savunucusu olmuş ve Dünya Uygur Kongresi'nin kurucuları arasında yer almıştır.

Türk dünyası ve Türkçülük bağlamında İsa Yusuf Alptekin, Doğu Türkistan davasını Türkiye'ye ve dünyaya duyuran en etkili isimlerden biri olarak anılır. Ömrünün son kırk yılını sürgünde, Doğu Türkistan Türklerinin hakları için mücadeleye adaması, onu modern Uygur milli hareketinin ve Türkiye'deki Doğu Türkistan davasının simge şahsiyetlerinden biri hâline getirmiştir.