3 Mart 1924'te hilafet kaldırıldı ve Osmanlı hanedanı son halifeyle birlikte yurt dışına gönderildi. Bu dönemde şapka ve kıyafet inkılapları yapıldı. Tekke ve zaviyeler ile türbeler kapatıldı; Şer'iye ve Evkaf Vekâleti kaldırıldı. Laik devlet ilkesi benimsenerek din ve devlet işleri kesin olarak birbirinden ayrıldı. Hukuk alanında Şer'iye mahkemeleri ve Mecelle kaldırılarak yeni Türk Medeni Kanunu'nun yanı sıra pek çok yeni kanun kabul edildi. Bilim ve kültür işlerine büyük ağırlık verildi. Türk tarihi ve dili üzerinde araştırmalar yapmak üzere Türk Tarih Kurumu ve Türk Dil Kurumu kuruldu.

Medreseler kapatıldı ve Cumhuriyet okulları açıldı. Eğitimde millî bir yol izlendi. Harf inkılabı yapıldı; Arap harfleri bırakılarak Latin harflerine dayalı Türk alfabesi oluşturuldu. Üniversite büyük bir reformla daha çağdaş bir görünüme kavuşturuldu; gerekli çeşitli fakülteler ve kürsüler açıldı. Milletlerarası takvim, saat ve rakamlar kabul edildi. Kadın hukukundaki reform sonucunda Türk kadınına seçme ve seçilme hakkı tanındı. İktisadi faaliyetlere önem verildi. 1923'te Türkiye'de ilk kez bir İktisat Kongresi toplanarak ülkenin iktisadi sorunları ele alındı. Tarımsal faaliyetler yaygınlaştırıldı; ticaret ve millî sanayi geliştirildi. Sağlık konularına önem verildi. Güçlü bir ordu kuruldu.

İnkılapların ülkede daha hızlı ve daha sağlam bir şekilde yerleşmesi için bütün Türk halkını kapsayacak şekilde Cumhuriyet Halk Partisi kuruldu. Türkiye'de siyasetin ilkeleri cumhuriyetçilik, milliyetçilik, halkçılık, laiklik ve inkılapçılık olarak benimsendi.

İnkılaplarının çoğunu gerçekleştiren Mustafa Kemal, Türk İstiklal Savaşı'nı anlatan ve yeni Türkiye'nin kuruluşunu dile getiren Büyük Nutuk'unu yazdı. Bu nutku 1927'deki Parti Kurultayı'nda, hayranlık uyandıran hitabet yeteneğiyle altı gün boyunca okudu.

1934'te Türkiye Büyük Millet Meclisi özel bir kanunla ona "Türklerin Atası" anlamına gelen ATATÜRK soyadını verdi. Son yıllarında Hatay'ın anavatana katılması için bitmez tükenmez bir heyecanla çalıştı. Akciğer rahatsızlığı zamanla ağırlaştı ve son günlerini hasta olarak geçirdi.

10 Kasım 1938 Perşembe günü saat dokuzu beş geçe Dolmabahçe Sarayı'nda hayata gözlerini yumdu. Ölümü bütün dünyada duyuldu, büyük etki yaptı ve derin bir üzüntü yarattı. Naaşı tahnit edilerek Dolmabahçe Sarayı'nın salonunda özel bir katafalka konuldu. Türk bayrağına sarılı ve başında silah arkadaşlarının nöbet tuttuğu tabutu üç gün boyunca halkın ziyaretine açık tutuldu. Naaşı daha sonra 20 Kasım'da Ankara'ya getirildi. 21 Kasım'da Etnografya Müzesi'ndeki geçici kabrine konuldu.

Dünyadaki bütün devletler cenaze törenine özel temsilciler gönderdi. Çanakkale'de ve diğer savaşlarda ona karşı savaşmış olan yabancı generaller büyük dikkat çekti. Naaşı 10 Kasım 1953'te görkemli bir törenle Etnografya Müzesi'nden Anıtkabir'e nakledildi.

İlk Sayfa