Alparslan Türkeş, 25 Kasım 1917'de o dönem İngiliz yönetimindeki Kıbrıs'ın başkenti Lefkoşa'da doğmuş, 4 Nisan 1997'de Ankara'da vefat etmiş Türk asker ve siyasetçidir. Doğum adı Ali Arslan olup, Türk milliyetçiliği hareketinin ve Milliyetçi Hareket Partisi'nin kurucu lideri olarak tanınır. Ailesi Osmanlı döneminde 1860'larda Kıbrıs'a yerleşmiştir; 1933'te İstanbul'a taşınan aileyle birlikte burada öğrenimine devam etmiş ve Türk vatandaşı olmuştur.
Askerî öğrenimini Kuleli Askerî Lisesi'nin ardından Kara Harp Okulu'nda tamamlayarak 1938'de piyade subayı olmuştur. Askerlik kariyeri 1938-1963 yılları arasını kapsar ve albay rütbesiyle sona erer. 1944'te, milliyetçi aydın Nihal Atsız ile yazışmaları nedeniyle açılan Irkçılık-Turancılık Davası'nda yargılanmış, bir süre tutuklu kaldıktan sonra 1947'de beraat etmiştir. Daha sonra Amerika Birleşik Devletleri'nde ve Almanya'da askerî eğitimler almış, NATO nezdinde görevlerde bulunmuştur.
1960'ta albay rütbesiyle 27 Mayıs Askerî Darbesi'nde etkin bir rol üstlenmiş, darbe bildirisini radyoda okuyan isim olmuş ve 38 kişilik Millî Birlik Komitesi'nde yer almıştır. Ancak komite içindeki görüş ayrılıkları sonucunda, hızlı biçimde sivil yönetime dönülmesine karşı çıkan ve "Ondörtler" olarak anılan subaylarla birlikte 13 Kasım 1960'ta tasfiye edilmiş; bir süre Hindistan'da görevlendirilerek fiilen sürgüne gönderilmiştir.
1963'te yurda döndükten sonra siyasete yönelmiş, milliyetçi çevreleri birleştirmek amacıyla faaliyetlere girişmiştir. 1965'te Cumhuriyetçi Köylü Millet Partisi'ne (CKMP) katılmış ve kısa sürede genel başkanlığına seçilerek aynı yıl Ankara milletvekili olarak Meclis'e girmiştir. 1967'deki kongrede "Dokuz Işık" doktrini partinin resmî ideolojisi hâline gelmiştir. 1969'da CKMP, üç hilal sembolünü benimseyerek Milliyetçi Hareket Partisi'ne (MHP) dönüşmüş ve Türkeş partinin kurucu genel başkanı olmuştur.
1970'lerde MHP, "Milliyetçi Cephe" olarak anılan koalisyon hükûmetlerinde yer almış; Türkeş bu dönemde Süleyman Demirel başkanlığındaki hükûmetlerde başbakan yardımcılığı yapmıştır. 12 Eylül 1980 askerî darbesinin ardından tutuklanmış ve yargılanmış, savcılık idam istemiş olsa da hapis cezasına çarptırılmış ve yaklaşık dört buçuk yıl tutuklu kaldıktan sonra 1985'te tahliye edilmiştir. Siyasi yasağının kalkmasıyla 1987'de Milliyetçi Çalışma Partisi'nin (MÇP) genel başkanlığına seçilmiş, 1993'te bu parti yeniden MHP adını almış ve Türkeş vefatına kadar genel başkanlık görevini sürdürmüştür.
Yaklaşık otuz kitap ve risale kaleme almıştır; "Dokuz Işık", "Milliyetçilik", "Ülkücülük" ve "Temel Görüşler" gibi eserleri düşüncesinin temel metinleri arasında yer alır. Geliştirdiği "Dokuz Işık" doktrini; milliyetçilik, ülkücülük, ahlakçılık, ilimcilik, toplumculuk ve köycülük gibi ilkeleri bir araya getirerek Türk milliyetçi siyasetinin ideolojik çerçevesini oluşturmuştur. Zamanla Türk-İslam sentezi anlayışını benimseyen bir çizgiye yönelmiştir.
Türkçülük ve Türk tarihi açısından Türkeş, Türk milliyetçiliğini örgütlü bir siyasi harekete dönüştüren kurucu lider olarak değerlendirilir. Kurduğu MHP'yi Türk sağının kalıcı bir siyasi gücü hâline getirmiş; geliştirdiği ideolojik çerçeve ve siyasal mobilizasyon biçimleri Türk siyasetini onlarca yıl etkilemiştir. Hapis, siyasi yasak ve sürgün gibi engellere rağmen defalarca etkin siyasete dönebilmesiyle de tanınan Türkeş, çağdaş Türkiye'de milliyetçi düşüncenin en belirleyici simalarından biri olarak kabul edilir.