Ümit Özdağ, 3 Mart 1961'de Tokyo'da doğmuş siyaset bilimci, akademisyen ve siyasetçidir. Alparslan Türkeş ile birlikte anılan 'Ondörtler' grubundan subay Muzaffer Özdağ'ın oğludur; babasının 1960 darbesinden sonra askerî müşavir olarak Japonya'ya gönderilmesi, Tokyo'da doğmasının nedenidir. Aile Dağıstan kökenli Kumuk Türklerindendir.

TED Ankara Koleji'nde başladığı öğrenimini, Ülkü Ocakları'ndaki faaliyetleri yüzünden okuldan uzaklaştırılınca Ankara Aktepe Lisesi'nde tamamladı. Lisans düzeyinde felsefe, iktisat ve siyaset bilimini Münih'teki Ludwig Maximilian Üniversitesi'nde okudu, Gazi Üniversitesi'nde yüksek lisans yaptı. 1990'da tamamladığı doktora tezinde İnönü ve Atatürk dönemlerinde ordu-siyaset ilişkilerini inceledi, 2001'de profesörlüğe yükseldi. Türk milliyetçiliği, terörizm, etnik çatışmalar ve düşük yoğunluklu çatışmalar başlıca araştırma konularıdır. Gazi Üniversitesi'ndeyken 1994'te Avrasya Dosyası dergisini çıkardı, Avrasya Stratejik Araştırmalar Merkezi'ni (ASAM) 1999'da kuranlardan biri oldu. 2005'te üniversiteden ayrılıp 21. Yüzyıl Türkiye Enstitüsü'nü kurdu ve yönetim kurulu başkanı oldu. Jeopolitik, millî güvenlik, istihbarat, PKK ve askerî-sivil ilişkiler gibi konularda çok sayıda kitabı vardır.

Siyasete MHP'de girdi. 2006'da genel başkanlık için Devlet Bahçeli'nin karşısına çıktı, ancak kongreden önce ihraç edildi; mahkeme kararıyla partiye geri döndü. 2015'te Gaziantep milletvekili seçildi ve bir dönem partinin Türk dünyası ile dış ilişkilerden sorumlu genel başkan yardımcılığını yürüttü. 2016'da yeniden ihraç edilince 2017'de Meral Akşener'le İYİ Parti'yi kuranlar arasına katıldı ve 2018'de İstanbul'dan milletvekili seçildi. 2020'de bu partiden de ihraç edildi; 2021'de açtığı davayı kazandıktan kısa süre sonra ayrıldı ve Zafer Partisi'ni 26 Ağustos 2021'de kurup genel başkanı oldu.

Zafer Partisi göç karşıtlığı, ekonomik bağımsızlık ve millî güvenlik söylemiyle öne çıktı; 2023 seçimlerinde yaklaşık yüzde 2,23 oy aldı ve Özdağ Meclis'e giremedi. Aynı seçimde cumhurbaşkanı adayı olarak önce Mansur Yavaş'ı önerdi, sonra ATA İttifakı'nda Sinan Oğan'ı destekledi; Oğan ilk turda elenince ikinci turda Kemal Kılıçdaroğlu'nu desteklemesi tartışmalara yol açtı. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'a hakaret ettiği iddiasıyla 20 Ocak 2025'te gözaltına alındı, bir gün sonra da halkı kin ve düşmanlığa tahrik etmekle suçlanarak tutuklandı. Partisi ve birçok siyasetçi tutuklamayı ifade özgürlüğü açısından eleştirdi. 17 Haziran 2025'teki duruşmanın ardından serbest bırakıldı.