Orhan Gazi, babasından kalan küçük ülkeyi büyük bir devlet haline getiren, beylikten hükümdarlığa doğru giden güçlü bir devlet adamıdır.
Orhan Gazi 1288de doğdu ve 36 yaşında Beyliğe geçti. Ağabeyi Alâeddin Paşa daha çok kendisini ilme, Orhan ise politikaya, devlet işlerine ve savaşa vermişti. Onlar iki kardeş el ele vererek Osmanlı Devletini sağlam temellerle kurmaya çalıştılar. İki kardeş arasındaki âhenkli çalışmalar, kendilerinden sonrakilere örnek oldu.
Orhan, Bursayı alarak orayı başkent yaptı. O, gerçek bir devlet kurmaya, onun organizasyonunu yaparak hudutlarını genişletmeye karar vermişti. O, Osmanlı soyunun en kahraman, en temiz ve yetenekli kişilerinden biridir.
Orhan Gazi, ilk orduyu kurdu; kanun ve nizamlar koydu ve ilk parayı bastı. Bursadan sonra Semendire, Aydos, İzmit, Hereke, İznik, Mudurnu, Göynük, Gemlik, Karasi, Bergama, Mihaliççik ve Kirmastiyi aldı.
Oğlu Süleyman Paşa Rumeliye geçti. Gelibolu, Bolayır, Hayrabolu, Tekirdağ, İpsala ve dolaylarını aldı.
Yabancı devletlerle ilk ilişki Orhan Gazi zamanında başladı. Orhanın güçlü devletinden çekinen Bizans İmparatoru Kantakuzinos, kızı Prenses Theodorayı ona vererek barış içinde yaşamak istedi.
Orhanın attığı sağlam temellerle ilerleyen beylik, zamanla dünya çapında bir devlet oldu. Orhan Gazi, bilginleri sever ve korurdu, adaleti yaydı.
1359 yılında ölen Orhan Gazi, 33 yıl hükümdarlık yaptı. Bunun yirmi yılı sulh ve sükun içinde geçti.